آندوسکوپی چیست؟

آندوسکوپی چیست؟ با 7 کاربرد اصلی آن آشنا شوید

آندوسکوپی چیست؟

آندوسکوپی روشی تشخیصی و درمانی است که طی آن بوسیله دستگاهی که آندوسکوپ نامیده می شود مسیر لوله گوارش از جمله مری، معده و دوازدهه مورد بررسی قرار می گیرد. آندوسکوپ در واقع به شکل یک لوله بلند و قابل انعطاف می باشد که بوسیله دوربینی که در سر آن قرار دارد به پزشک این امکان را می دهد که به صورت مستقیم مخاط دستگاه گوارش را مورد بررسی قرار دهد.

آندوسکوپی کاربرد های بسیار متفاوت تشخیصی و درمانی دارد. در ادامه به برخی کاربرد های آندوسکوپی اشاره خواهد شد.

خونریزی های گوارشی

یکی از شایع ترین کاربردهای آندوسکوپی در مواردی است که شک به خونریزی های گوارشی فوقانی وجود دارد. در این موارد بیمار ممکن است دچار استفراغ خونی و یا دفع مدفوع سیاه و شل گردد. در مواردی که خونریزی خفیف تر می باشد ممکن است فرد دچار کم خونی در آزمایشات و یا وجود خون در آزمایش مدفوع شود.

در هر صورت در مواردی که شک به خونریزی دستگاه گوارش فوقانی وجود داشته باشد آندوسکوپی به پزشک این امکان را می دهد که با دید مستقیم تمام مسیر دستگاه گوارشی از دهان تا ابتدای روده باریک را مورد بررسی قرار دهد. خونریزی ممکن است به علت خراش های سطحی مخاط روده گوارش و یا زخم های بزرگتر و حتی ضایعات سرطانی دستگاه گوارش رخ دهد.

آندوسکوپی یک پروسه تشخیصی و درمانی می باشد. بدین معنی که علاوه بر اینکه پزشک با آندوسکوپی امکان تشخیص ضایعات را دارد در صورت نیاز می تواند به روش های مختلف از ضایعات دستگاه گوارش نمونه برداری تشخیصی انجام دهد و یا حتی با استفاده از تکنیک های مختلف خونریزی های دستگاه گوارش را متوقف کند. در برخی بیماران که شدت خونریزی زیاد است و فرد سابقه بیماری های کبدی و سیروز ناشی از آن را دارد خونریزی ممکن است از واریس مری باشد.

واریس مری اغلب در بیماران سیروز کبدی دیده می شود و به صورت عروق بزرگ شده در دیواره مری دیده می شود که اغلب در قسمت های انتهایی مری مشهود می باشد. در موارد خونریزی های حاد و شدید گوارشی نیاز به اقدام فوری آندوسکوپی و درمان خونریزی وجود دارد. در صورتی که این خونریزی ها به سرعت درمان نشوند فرد ممکن است دچار افت فشار خون و کم خونی شدید شود که می تواند تهدید کننده حیات باشد.

سرطان های دستگاه گوارش

در مواردی که افراد در سنین بالای 45 سال دچار علائم گوارشی از جمله درد شکم و حالت تهوع و استفراغ و کاهش وزن می شوند توصیه می شود که آندوسکوپی جهت بررسی از نظر احتمال سرطان های دستگاه گوارشی برای فرد انجام شود. در صورتی که به علل فوق توسط پزشک برای شما توصیه به انجام آندوسکوپی شده است به این معنی نیست که قطعا شما دچار سرطان دستگاه گوارشی می باشید.

این اقدام جهت غربالگری انجام می شود. به این معنی که با وجود اینکه درصد کمی احتمال وجود سرطان در شما وجود دارد اما با توجه به اینکه تشخیص زودرس و درمان آن بسیار کمک کننده است، آندوسکوپی برای شما انجام خواهد شد.

در این مورد نیز پزشک امکان مشاهده مستقیم مخاط دستگاه گوارش را دارد و در صورت دیدن نواحی مشکوک از آن نواحی نمونه برداری انجام خواهد شد. معمولا نمونه مذکور جهت آزمایشات بافت شناسی به بخش پاتولوژی ارسال می گردد و از جهت احتمال وجود سرطان بررسی خواهد شد. کاهش وزن شدید، سابقه سرطان های گوارشی در خانواده، استفراغ مکرر و وجود خون در مدفوع از جمله مواردی است که احتمال وجود سرطان های دستگاه گوارشی را مطرح می کند.

بررسی از نظر وجود واریس مری

در بیماران مبتلا به سیروز کبدی نیاز است آندوسکوپی به فواصل زمانی که توسط پزشک تعیین می شود انجام شود و فرد از نظر وجود عروق واریسی در مری مورد بررسی قرار گیرد. این عروق در صورتی که بزرگ شوند می توانند خونریزی های بسیار شدیدی ایجاد کنند. در صورت تشخیص واریس مری در آندوسکوپی امکان درمان آن با استفاده از باندگذاری وجود دارد.

تنگی های دستگاه گوارش

برخی افراد ممکن است در اثر بیماری هایی مانند آشالازی و یا در اثر خوردن مواد اسیدی و یا توده های دستگاه گوارش دچار تنگی در نواحی مختلف دستگاه گوارش از جمله مری شوند. بررسی میزان تنگی ها و همچنین اقدامات درمانی جهت رفع این تنگی ها با استفاده از آندوسکوپی انجام می شود. جهت رفع این تنگی های ممکن است نیاز به استنت گذاری و یا بالون زدن باشد که با استفاده از آندوسکوپی امکان پذیر می باشد.

رفلاکس (برگشت اسید معده)

در افرادی که دچار برگشت اسید معده به مری می باشند نیز آندوسکوپی دستگاه گوارش ممکن است کمک کننده باشد. در این موارد شواهد برگشت اسید معده به مری ممکن است در نواحی انتهایی مری مشهود باشد. البته تشخیص قطعی رفلاکس نیاز به بررسی دقیق علایم بالینی توسط پزشک دارد و در صورت نیاز تست های دیگری از جمله PH متری نیز ممکن است مورد نیاز باشد.

بررسی از نظر احتمال وجود میکروب معده

در مواردی که شک به وجود عفونت با میکروب معده در فرد وجود دارد در صورتی که به هر علت دیگری نیاز به آندوسکوپی در فرد باشد یکی از دقیق ترین روش ها برای بررسی احتمال عفونت با میکروب معده یا هلیکوباکتر پیلوری نمونه برداری مستقیم از معده می باشد. این روش نسبت به سایر روش های تشخیصی میکروب معده دقیق تر می باشد.

بررسی از نظر احتمال بیماری سلیاک یا سایر بیماری های سوء جذب

در مواردی که فرد به دلیل اسهال مزمن یا کاهش وزن و یا کم خونی مشکوک به سوء جذب باشد می توان از طریق آندوسکوپی از ابتدای روده باریک فرد نمونه برداری انجام داد و با ارسال نمونه به آزمایشگاه پاتولوژی فرد از این نظر مورد بررسی قرار گیرد.

در صورتی که علاقه مند به آشنایی با کولونوسکوپی باشید در مطلبی جداگانه می توانید مهمترین کاربردهای آن را بشناسید.

این مطلب را به اشتراک بگذارید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

You have to agree to the comment policy.

سبد خرید
اسکرول به بالا