کبد چرب

شش6 نکته حیاتی در مورد کبد چرب غیر الکلی

کبد چرب غیر الکلی

 

مقدمه

آنچه که به صورت معمول به عنوان کبد چرب شناخته میشود در واقع طیفی از بیماری ها را شامل می شود که با تجمع غیرطبیعی چربی در کبد خود را نشان می دهند. بیماری کبد چرب در افرادی دیده می شود که مصرف الکل ندارند یا مقدار مصرف الکل در آنها بسیار اندک است.

در صورتی که تجمع چربی در کبد و آسیب کبد در نتیجه آن در اثر مصرف الکل رخ دهد به آن بیماری کبد چرب الکلی گفته می شود که در مطلبی مجزا به بررسی آن خواهیم پرداخت.
کبد چرب یک بیماری شایع می باشد و در کشورهای غربی و آمریکا درصد زیادی از افراد را درگیر کرده است. در برخی از این کشورها یک چهارم جمعیت کشور دچار کبد چرب هستند و این بیماری یکی از شایع ترین بیماری های کبد می باشد.

در ایران نیز شیوعی بین 25 تا 30 درصد را دارد و شیوع آن در حال افزایش است. البته مطالعات مختلف در مورد شیوع این بیماری نتایج متفاوتی را داشته اند. اما آنچه که مسلم است این بیماری یکی از شایع ترین بیماری های کبد است و درصد زیادی از افراد به آن دچار هستند.

در مجموع اما در ایران روند نگران کننده ای از این بیماری مشهود است و نیازمند اقدامات فوری در این زمینه است

 

آیا کبد چرب خطرناک است؟

 

سیر بیماری کبد چرب در هر فرد متفاوت است. ممکن است برخی مبتلایان به کبد چرب بعد از مدتها ابتلا به بیماری مشکل خاصی را نداشته باشند اما کبد چرب در برخی افراد باعث ایجاد نوعی التهاب در سلول های کبدی می شود.

طولانی شدن این التهاب باعث تغییراتی در بافت کبد می شود که منجر به فیبروز کبد می شود. به تدریج این فیبروز در سراسر کبد گسترش می یابد ایجاد سیروز کبدی می کند. این صدمه در کبد مشابه صدمه ای است که در اثر مصرف شدید الکل ایجاد می شود.

 

علایم کبد چرب

بسیاری از افرادی که دچار کبد چرب هستند هیچ علایمی را ندارند. در صورتی که فرد دچار علایم شود معمولا شامل این موارد است:
خستگی
درد مبهم شکم در سمت بالا و راست
در صورتی که بیماری پیشرفت کند و فرد دچار التهاب کبد یا سیروز شود ممکن است علایم زیر ظاهر شود:

  • تورم شکم (آسیت)
  • بزرگ شدن عروق سطحی شکم
  • بزرگ شدن طحال
  • قرمزی کف دست ها
  • زردی پوست و چشم ها

 

علت ایجاد کبد چرب

 

علت اینکه در کبد برخی افراد تجمع چربی رخ می دهد هنوز به خوبی مشخص نیست. همچنین علت اینکه چرا در برخی افراد این تجمع چربی باعث التهاب و آسیب به کبد می شود به خوبی شناخته نشده است. بیماری کبد چرب و التهاب کبدی ناشی از آن با عوامل زیر ارتباط دارد:

  • چاقی و اضافه وزن
  • مقاومت به انسولین که در آن پاسخ طبیعی سلول های بدن به هورمون انسولین دچار مشکل است
  • قند خون بالا (افراد مبتلا به دیابت و پیش دیابت)
  • چربی خون بالا (به خصوص تری گلیسرید)
    به نظر می رسد ترکیبی از عوامل بالا باعث تجمع چربی در کبد و آسیب و التهاب ناشی از آن می شود. نهایتا این التهاب باعث ایجاد فیبروز و سیروز خواهد شد.

 

فاکتورهای خطر

 

بیماری های و شرایط زیادی وجود دارند که ریسک ایجاد کبدچرب را زیاد می کنند. این بیماری ها شامل موارد زیر می باشند:

  • کلسترول بالا
  • تری گلیسرید
  • سندرم متابولیک
  • چاقی (مخصوصا چاقی شکمی)
  • سندرم تخمدان پلی سیستیک
  • آپنه خواب
  • دیابت نوع دو
  • کم کاری تیروئید
  • کم کاری هیپوفیز

التهاب کبد ناشی از کبد چرب نیز در این گروه افراد بیشتر از دیگران است:

  • افراد مسن
  • بیماران دیابتی
  • افراد با چاقی شکمی

اینکه فرد مبتلا به کبد چرب است یا دچار التهاب کبد ناشی از کبد چرب شده است کار آسانی نیست و نیاز به بررسی و تست های تشخیصی مختلف دارد.

 

عوارض کبد چرب

 

مهمترین عارضه کبد چرب سیروز می باشد که معمولا در نتیجه آسیب شدید کبد و فیبروز آن رخ می دهد. سیروز در نتیجه التهاب کبد و ایجاد فیبروز در نتیجه آن ایجاد می شود. در صورتی که جلوی پیشرفت فیبروز کبد و ایجاد سیروز گرفته نشود بیماری تبدیل به سیروز می شود که خود باعث عوارض و مشکلات زیر می شود:

  • تجمع مایع در شکم (آسیت)
  • تورم عروق مری (واریس مری) که ممکن است دچار پارگی و خونریزی شود
  • گیجی و خواب آلودگی و اختلال تکلم (آنسفالوپاتی کبدی)
  • سرطان کبد
  • نارسایی کبد (از کار افتادن کبد و از بین رفتن عملکرد آن)

بین 5 تا 12 درصد افرادی که دچار التهاب کبد ناشی از کبد چرب می باشند به سمت سیروز پیش می روند.

 

پیشگیری از کبد چرب

 

برای کاهش خطر کبد چرب رعایت موارد زیر ضروری است.

تغذیه مناسب:

رژیم غذایی سرشار از میوه ها و سبزیجات و کاهش استفاده از کربوهیدرات ها و غذاهای چرب می تواند از ایجاد چربی کبد جلوگیری کند.

وزن مناسب:

در صورتی که اضافه وزن و چاقی دارید از طریق ورزش و رژیم غذایی می توانید وزن خود را کاهش دهید و از ایجاد کبد چرب پیشگیری کنید. توصیه می شود افراد چاق 5 تا 10 درصد از وزن خود را کاهش دهند.

کاهش وزن به میزان 5 تا 10 درصد در افراد چاق یا کسانی که اضافه وزن دارند می تواند باعث بهبود چشمگیر در عملکرد کبد شود. اثرات مفید کاهش وزن محدود به بیماری های کبدی نمی باشد و در بسیاری از موارد اثرات مفید این درمان روی بیماری های قلبی و عروقی و همچنین پیشگیری از سکته های مغزی نشان داه شده است.

ورزش:

ورزش در اکثر روزهای هفته می تواند به پیشگیری از کبد چرب کمک کند. ورزش می تواند به صوررت پیاده روی تند به نحوی باشد که فرد به نفس نفس بیفتد. لزوما نیاز به ورزش های سنگین و حرفه ای نیست.

یکی از مواردی که کمک می کند ورزش کردن مفید تر باشد انجام ورزش به صورت منظم است. در مواردی که ورزش به صورت منظم انجام میشود هم به برنامه ریزی فردی کمک می کند و هم باعث می شود تاثیر آن در پیشگیری از بیماری ها چشم گیرتر باشد.

این مطلب را به اشتراک بگذارید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

You have to agree to the comment policy.

سبد خرید
اسکرول به بالا